आज १९ फेब्रुवारी, म्हणजेच अखंड महाराष्ट्राचे आराध्य दैवत, छत्रपती शिवाजी महाराज यांची जयंती! या निमित्ताने शाळेत किंवा कार्यक्रमात देण्यासाठी येथे एक छोटेखानी पण प्रभावी भाषण दिले आहे:
छत्रपती शिवाजी महाराज जयंती भाषण
सन्माननीय व्यासपीठ, वंदनीय गुरुजनवर्ग आणि येथे जमलेल्या माझ्या बाल मित्रांनो…
आजचा दिवस सुवर्ण अक्षरांनी लिहून ठेवावा असा आहे, कारण आज आपल्या लाडक्या राजाची, शिवछत्रपतींची जयंती आहे.
“निश्चयाचा महामेरू, बहुत जनांसी आधारू | अखंडस्थितीचा निर्धारू, श्रीमंत योगी ||”
अशा शब्दांत ज्यांचे वर्णन केले जाते, त्या शिवरायांचा जन्म १९ फेब्रुवारी १६३० रोजी पुणे जिल्ह्यातील शिवनेरी किल्ल्यावर झाला. जिजाऊंच्या संस्कारांतून आणि शिवरायांच्या पराक्रमातून ‘स्वराज्य’ हे स्वप्न प्रत्यक्षात उतरले.
महाराजांनी केवळ किल्ले जिंकले नाहीत, तर त्यांनी रयतेची मने जिंकली. त्यांनी सामान्य मावळ्यांना एकत्र करून बलाढ्य शत्रूंना धूळ चारली. स्त्रियांचा आदर, शेतकऱ्यांची काळजी आणि स्वराज्याप्रती निष्ठा ही त्यांची शिकवण आजही आपल्याला प्रेरणा देते.
आजच्या या दिनी आपण एकच संकल्प करूया की, शिवरायांचे विचार आपल्या आचरणात आणूया.
शेवटी इतकंच म्हणेन… “प्रौढ प्रताप पुरंदर, क्षत्रिय कुलावतंस, सिंहासनाधिश्वर, महाराजधिराज, योगीराज, श्रीमंत श्री छत्रपती शिवाजी महाराज की जय!”
काही महत्त्वाचे मुद्दे (तुमच्या भाषणात जोडण्यासाठी):
शिस्त: स्वराज्यात लाचखोरीला स्थान नव्हते.
स्त्री सन्मान: परस्त्रीला मातेसमान मानण्याची शिकवण महाराजांनी दिली.
नियोजन: गड-किल्ल्यांचे आणि आरमाराचे (Navy) उत्तम नियोजन.
शिवजयंती निमित्त प्रेरणादायी भाषण (दुसरा पर्याय)
“अंधार फार झाला आता दिवा पाहिजे, या राष्ट्राला पुन्हा एकदा जिजाऊंचा शिवबा पाहिजे!”
व्यासपीठावर उपस्थित असलेले मान्यवर, पूजनीय गुरुजन आणि माझ्या समोर बसलेल्या शिवभक्तांनो…
आज १९ फेब्रुवारी, अखंड महाराष्ट्राचा सण! आज एका अशा महापुरुषाची जयंती आहे, ज्यांनी गुलामगिरीच्या अंधारात स्वराज्याचा सूर्य उगवला. ज्यांच्या नावाने आजही अंगावर शहारे येतात आणि रक्ताला उकळी फुटते, ते म्हणजे श्रीमंत छत्रपती शिवाजी महाराज!
शि – शिस्तप्रिय वा – वाणी ज्यांची वाघिणीसारखी जी – जिजाऊंचे सुपुत्र
पुणे जिल्ह्यातील किल्ले शिवनेरीवर जेव्हा शिवरायांचा जन्म झाला, तेव्हा तो फक्त एका बालकाचा जन्म नव्हता, तर तो स्वराज्याच्या संकल्पनेचा जन्म होता. वयाच्या सोळाव्या वर्षी तोरणा किल्ला जिंकून त्यांनी स्वराज्याचे तोरण बांधले. अफझलखानाचा वध असो, आग्र्याहून सुटका असो किंवा शाहिस्तेखानाची बोटे छाटणे असो—महाराजांनी प्रत्येक वेळी संकटावर पाय देऊन विजय मिळवला.
महाराजांचे स्वराज्य हे केवळ हिंदूंचे नव्हते, तर ते रयतेचे राज्य होते. त्यांच्या सैन्यात सर्व जाती-धर्माचे लोक खांद्याला खांदा लावून लढत. त्यांनी शेतकऱ्यांच्या पिकाला धक्का लागू दिला नाही आणि परस्त्रीला मातेसमान मानले.
आज आपण केवळ महाराजांचा जयजयकार करून चालणार नाही, तर त्यांचे नियोजन, धाडस आणि चारित्र्य आपल्या आयुष्यात उतरवले पाहिजे. गड-किल्ले जपणे आणि पर्यावरणाचे रक्षण करणे हीच त्यांना खरी मानवंदना ठरेल.
जाता जाता एवढेच म्हणेन… “इतिहासाच्या पानावर, रयतेच्या मनावर, मातीच्या कणावर आणि विश्वाच्या नभावर, ज्यांचे नाव कोरले गेले आहे, असे एकमेव राजा म्हणजे ‘शिवछत्रपती’!”
जय जिजाऊ, जय शिवराय! छत्रपती शिवाजी महाराज की जय!
भाषण प्रभावी करण्यासाठी टिप्स:
आवाज: भाषणाची सुरुवात आणि शेवट करताना आवाज थोडा चढवा (High pitch), जेणेकरून ऐकणाऱ्यांमध्ये उत्साह निर्माण होईल.
नजरा: बोलताना समोर बसलेल्या लोकांशी नजर मिळवा (Eye contact).
पोशाख: शक्य असल्यास पांढरा कुर्ता किंवा फेटा घातल्यास भाषणाचा प्रभाव अधिक पडतो.
Be the first to comment